Uzasadniona jest aktualność stosowania metod terapii bez zażywania leków, przede wszystkim metody powierzchniowej terapii wieloigłowej jako jednej z form terapii igłowej. Zwraca się szczególną uwagę na wieloczynnikowość oddziaływania na powłokę skórną, wysoki stopień bezpieczeństwa, możliwość stosowania w przypadku dużego spektrum stanów patologicznych.

Organizm (jako otwarty system biologiczny) znajduje się w złożonych wzajemnych stosunkach ze środowiskiem zewnętrznym, dokonując ciągłej przemiany materii, energii i informacji. Formy wymiany są bardzo różnorodne. Niektóre są zbadane w sposób wystarczający (przemiana pokarmowa), drugie znajdują się w stadium intensywnego badania (wymiana informacyjna), wyobrażenia o trzecich są formułowane w sposób aktywny i znajdują się na etapie uzasadniania teoretycznego (wzajemne oddziaływanie kwantowe).

Postęp cywilizacyjny, oprócz momentów pozytywnych, doprowadził do ujawnienia się czynników, które nie są właściwe dla środowiska (zanieczyszczenie chemiczne i radioaktywne, natłok informacji i inne), negatywnie oddziałują na człowieka jako system biologiczny, doprowadzając do załamania się możliwości adaptacyjnych, naruszenia funkcji homeostatycznych, do powstawania (jako następstwa) stanów przedchorobowych i chorób. To stało się impulsem do szybkiego wzrostu przemysłu farmaceutycznego i stworzenia całego szeregu lekarstw, oddziałujących na etiologiczne i patogenetyczne mechanizmy chorób, dość często wykluczając udział organizmu w procesie leczniczym. Oprócz tego odnotowujemy tendencję do wytwarzania i reklamowania preparatów, działających na poszczególne objawy choroby. To wszystko, oprócz pozytywnych rezultatów, doprowadziło do wzrostu reakcji alergicznych, przewlekłości schorzeń i wzrostu komplikacji po terapiach farmakologicznych.

W ostatnich 2-3 dziesięcioleciach odnotować należy również tendencję do wykorzystywania metod, które są zdolne do stymulowania naturalnych adaptacyjnych możliwości organizmu (nauka o odżywianiu, homeopatia, toksykologia homeopatyczna, fizjoterapia). Jednocześnie odnotowuje się spadek zainteresowania taką potężną metodą uzdrawiającą i leczniczą, jaką jest akupunktura. Jest to związane z całym szeregiem czynników obiektywnych i subiektywnych, wśród których w charakterze najbardziej ważkich należy nazwać: inwazyjność oddziaływania, ryzyko powikłań infekcyjnych, brak wystarczających informacji i in.
Sukcesy nauk medycznych i biologicznych (powtarzalność zorganizowania systemu somatycznego i wegetatywnego, istnienie afferentnych włókien wegetatywnych, nauka o mechanizmach mediatorowych, teoria antynocyceptywna itd.) pozwalają wyjaśnić efekty akupunktury nie tylko z pozycji tradycyjnej medycyny Dalekiego Wschodu, ale też z pozycji przekonującej medycyny klasycznej [3, 6].

Jak wiadomo reakcje odruchowe powłoki skórnej każdego człowieka, podstawowego uczestnika współdziałania organizmu ze środowiskiem zewnętrznym, powstają w odpowiedzi na oddziaływanie różnych czynników: fizycznych, chemicznych, elektrycznych, falowych itp. Charakter reakcji zwrotnej zależy od rodzaju i intensywności oddziaływania, funkcjonalnego stanu organizmu i szeregu innych czynników 2. Ustalono, że najbardziej adekwatne są te oddziaływania, których parametry znajdują się w granicach fizjologicznych, typowych dla organizmu. Przy czym, aktywne biologicznie strefy będą wchłaniać przede wszystkim te rodzaje energii, których deficyt organizm odczuwa w momencie oddziaływania. I im więcej różnych rodzajów oddziaływań będzie przyłożonych do odruchowej strefy skóry, tym więcej możliwości dla nasycenia energetycznego będzie posiadał organizm.

W dużym stopniu wymogom tym odpowiada utworzony na podstawie wyobrażeń o tradycyjnej medycynie chińskiej aplikator doktora N.G.Lyapko. Wziąwszy za podstawę metodę oddziaływania pęczkiem igieł (mej-hua-czżeń), zaproponował on wykorzystywanie igieł z różnych metali, które w charakterze mikroelementów odgrywają ważną rolę w procesach metabolicznych organizmu (żelazo, miedź, cynk, nikiel, srebro), a są umieszczone na gumowej podstawie. To sprzyjało zwiększeniu efektów podczas oddziaływania na powłokę skórną: bezpośrednie mechaniczne oddziaływanie specjalnie toczonymi igłami, wykluczającymi uszkodzenie skóry; elektryczne oddziaływanie mikroprądami, powstającymi między igłami w postaci różnicy potencjałów; galwaniczna dyfuzja mikroelementów; pola elektryczne małej intensywności.

Prosty sposób stosowania, minimalne ryzyko powikłań i wysoka skuteczność pozwalają korzystać z aplikatorów w wielu stanach patologicznych. Różne kształty i rozmiary, różnorodne sposoby mocowania dają możliwość oddziaływania dozowanego na powłokę skórną, aż do wielogodzinnej stymulacji.

Prosta i bezpieczna metoda pozwala zarekomendować aplikatory w celu samodzielnego stosowania przez pacjentów w warunkach domowych (tylko 7% chorych posiada możliwość dostępu do lekarza – specjalisty z zakresu terapii odruchowej) w celu usunięcia bólu w przypadku schorzeń przewlekłych, zwiększenia adaptacyjnych funkcji organizmu czy w profilaktyce schorzeń, co daje możliwość odstawienia leków lub zmniejszenia dawek preparatów farmakologicznych.

Wieloletnie doświadczenie stosowania aplikatorów w warunkach kliniki neurologicznej potwierdziło ich wysoką skuteczność w przypadku neurologicznych syndromów osteochondrozy, przy zaburzeniach emocjonalnych, różnorodnych wegetatywnych syndromach bólu, w stanach astenicznych.

I.S.Łuckij, N.G.Lyapko, Ja.A.Gonczarowa, Je.B.Kołomijczenko, N.W. Korżukow
Doniecki Państwowy Uniwersytet Medyczny, Asocjacja lekarzy terapii igłowej Obwodu Donieckiego,
Kolejowy Szpital Kliniczny w Doniecku