Współczesne tendencje rozwoju medycyny charakteryzują się nie tylko przyspieszonym rozwojem sektora farmakologicznego, ale też powrotem do metodyk, realizujących swoje rezultaty poprzez mechanizmy regulowania homeostazy. Do metodyk takich zaliczamy oddziaływanie zbudowanymi z różnych metali wieloigłowymi aplikatorami (RMA), opracowanymi przez lekarza N.G.Lyapko. U podstaw metodyki leży wykorzystywanie wieloigłowych aplikatorów z igłami z różnych metali, tradycyjnych w klasycznej akupunkturze (miedź, żelazo, cynk, srebro, nikiel). Pozwoliło to zwiększyć efektywność oddziaływania wieloigłowego nie tylko poprzez mechaniczne podrażnianie aparatu receptorowego powłoki skórnej, ale też w wyniku powstawania między igłami prądów małej częstotliwości, a także deponowania mikroelementów, wchodzących w skład igieł, bezpośrednio w skórze.

Wśród różnorakich efektów, realizowanych za pośrednictwem RMA, należy odnotować zdolność stymulowania procesów regeneracyjnych, normalizację procesów metabolicznych w tkankach, zwiększenie ogólnej oporności organizmu. Jednocześnie w realizacji wymienionych efektów oczywisty jest udział mechanizmów immunologicznych.

Celem badania było przestudiowanie dynamiki wskaźników łańcucha humoralnego i komórkowego immunitetu przy oddziaływaniu RMA, ujawnienie prawidłowości dynamiki procesów w łańcuchu regulacyjnym odporności przy zastosowaniu terapii aplikacyjnej, badanie dynamiki czynnika nowotworowo-martwiczego alfa (TNF-α), markera apoptozy CD95 przy działaniu aplikatorów Lyapko, a także reaktywności systemów, limitujących stres.

Obiektem badań było 50 studentów – wolontariuszy Krymskiego Państwowego Uniwersytetu Medycznego obu płci w wieku 18-24 lat. Cykl terapii aplikacyjnej składał się z 10 seansów, codziennie po 20 minut. Oddziaływano na plecy, tylną powierzchnię szyi i obie stopy wolontariuszy jednocześnie. Ogólna powierzchnia pokrycia aplikatorami wynosiła około 1200 cm2. W trakcie badań czterokrotnie pobierano krew: przed i po procedurze w pierwszym dniu, przed i po procedurze w 10-tym dniu obserwacji.

Metody badania zawierały określenie populacji komórek immunokompetentnych, niosących markery CD4+, CD8+, CD16+, CD22+, CD95+ metodą niebezpośredniej immunofluorescencji z wykorzystaniem mikroskopii UV-fluorescencyjnej, z wykorzystaniem antyciał monoklonalnych firmy „Diaclone”. Koncentrację TNF-α, cortisolu i beta-endorfiny określano metodą IFA na analizatorze immunoenzymatycznym StatFax 2100 z wykorzystaniem odczynników firmy „BioLab”.

Uzyskane dane zostały poddane opracowaniu statystycznemu dla obserwacji powiązanych i niepowiązanych. Wiarygodność różnicy oceniano na podstawie kryterium Studenta (t-kryterium), wzajemne powiązanie między parametrami – za pomocą współczynnika korelacji liniowej. Do oceny stopnia wpływu czynników na cechę wynikową stosowano analizę dyspersyjną dla populacji nieortogonalnych na podstawie metody Płochińskiego z oceną wiarygodności na podstawie kryteriów Fischera.

Analiza parametrów humoralnego łańcucha odporności wolontariuszy świadczy o zwiększeniu ilości B-limfocytów, wyrażających marker CD22+, czemu towarzyszy wzrost zawartości cyrkulujących kompleksów immunologicznych (CIK), ilość których wzrasta na początku oddziaływania aplikacyjnego, a następnie odznacza się stałą tendencją spadkową.

Każda procedura oddziaływania aplikacyjnego wywoływała szybkie zmiany wskaźników komórek cytotoksycznych w krwi obwodowej, szczególną właściwością stał się stały wzrost koncentracji naturalnych killerów i T-suppressorów, wyrażających antygeny CD8+ i CD16+. Wiarygodna prawidłowość wzrostu CD8+ komórek była ściśle powiązana z wiarygodnym wzrostem T-helperów, co okazało się pozytywnym fenomenem immunologicznym, wskazującym na wzrost aktywności w systemie limfocytów immunoregulacyjnych. Uzyskanie takiej prawidłowości pozwala zakładać, że oddziaływaniu aplikacyjnemu towarzyszy fizjologiczna aktywacja systemu immunologicznego.

W trakcie badań została stwierdzona dynamika liczebności komórek, wyrażających apoptotyczny (apoptosis) marker CD95+, i poziomu TNF-α w krwi obwodowej wolontariuszy. Jeśli pierwszy wskaźnik w procesie badania wiarygodnie wzrastał, to poziom TNF-α wiarygodnie malał. Uzyskane dane świadczą o tym, że przyczyną szybkich populacyjnych podziałów wśród komórek immunokompetentnych jest uruchomienie fundamentalnych reakcji komórkowych.

Znamienną okazała się dynamika koncentracji we krwi wolontariuszy beta-endorfiny. Poziom tego alkaloidu opium silnie wzrastał po pierwszej procedurze aplikacyjnej, jednakże pod koniec serii zabiegów jego zmiany wzrostowe tracą amplitudę i całkowicie niwelują się, transformując się w „efekt zażycia” zawierającego opium leku. Podobna dynamika odnotowana została również dla podstawowego hormonu systemu limitującego stres – cortisolu. Najwyższe poziomy jego koncentracji po kolejnych aplikacjach stopniowo się zmniejszają.

Podczas analizy wzajemnych powiązań między parametrami konstytucjonalno-fizjologicznymi i zmianą zawartości komórek immunokompetentnych po cyklu terapii aplikacyjnej stwierdzono, iż sumaryczne kryterium aktywności populacji komórkowych, uwzględniające poziom TNF-α i CD95+, było istotnie związane tylko z kryteriami humoralnej i komórkowej odpowiedzi immunologicznej, ale nie związane z parametrami konstytucjonalno-funkcjonalnymi. Przy czym, ponownie bardziej znaczące współczynniki były ujawnione nie dla komórkowej, ale dla humoralnej odpowiedzi immunologicznej. Jak pokazują wyniki analizy dyspersyjnej, TNF-α i cortisol miały istotny wpływ na poziom CD22 komórek pozytywnych, ujawniając w ten sposób oczywiste wzajemne powiązanie patogenetyczne w procesach aktywacji humoralnego łańcucha odporności. W znacznie mniejszym stopniu wymienione wzajemne powiązanie dotyczyło cytotoksycznych T-limfocytów.

Tak więc, uzyskane rezultaty pozwalają sformułować następujące wnioski. Składające się z różnych metali aplikatory posiadają wyraźne działanie immunotropowe, stymulując odporność humoralną i komórkową, przy czym cykl oddziaływania aplikacyjnego wywołuje przemieszczenie populacji głównych klas komórek immunokompetentnych we krwi obwodowej. Pojedynczemu oddziaływaniu RMA towarzyszy znaczny wzrost poziomów cortisolu i endorfiny we krwi, które korelacyjnie związane są ze zwiększeniem ilości CD22+ komórek. W ciągu cyklu oddziaływania aplikacyjnego amplituda rezultatów pojedynczych aplikacji stopniowo zmniejsza się, niwelując się przed zakończeniem ostatniego seansu. Podczas cyklu oddziaływania aplikatorów obserwuje się wzrost liczebności komórek cytotoksycznych z desygnacją klasterową CD8+ i CD16+, osiągającą najwyższy stopień mniej więcej przy dziesiątej procedurze cyklu aplikacyjnego. Realizacja immunotropowego działania zbudowanych z różnych metali aplikatorów osiągana jest dwoma praktycznie niezależnymi drogami patogenetycznymi: efekty humoralne kojarzone są z aktywacją limitujących stres systemów, stymulacja komórkowych reakcji immunologicznych nie jest związana z procesami fizjologicznymi, obsługującymi realizację reagowania organizmu na stresowe oddziaływanie aplikatorów (RMA).

N.N.Kaładze, A.A.Gorłow, N.G.Lyapko, Ju.N.Lyapko-Arszynowa, I.S.Łuckij

Krymski Państwowy Uniwersytet Medyczny im. S.I.Georgijewskiego,

Asocjacja lekarzy – specjalistów terapii igłowej Obwodu Donieckiego,

Doniecki Państwowy Uniwersytet Medyczny im. M.Gorkiego